IaaS, PaaS en SaaS: wat is het verschil tussen de cloud-servicemodellen?

IaaS, PaaS en SaaS zijn de drie meest gebruikte as-a-service-modellen binnen cloud computing, en de termen vallen dan ook geregeld in gesprekken over IT-strategie. Toch is het onderscheid tussen de drie voor veel organisaties niet direct helder: wat beheert u zelf, wat neemt de provider voor zijn rekening, en welk model past bij uw situatie? In dit artikel leggen we IaaS, PaaS en SaaS stap voor stap uit, zetten we het verschil in een overzichtelijke tabel en helpen we u bij het bepalen van de juiste keuze.

‍

Geschreven door
Iris Nicolaas
&
Geplaatst op
08
-
10
-
2026
2024
Geschreven door
Iris Nicolaas
&
Geplaatst op
08
-
10
-
2026
2024

Wat zijn IaaS, PaaS en SaaS?

IaaS, PaaS en SaaS staan voor Infrastructure as a Service, Platform as a Service en Software as a Service. Het zijn drie manieren om IT-diensten via de cloud af te nemen, die zich vooral onderscheiden in hoeveel beheer bij u als klant ligt en hoeveel bij de provider. Bij IaaS beheert u het meest zelf en neemt u alleen de fysieke infrastructuur af; bij SaaS beheert u vrijwel niets zelf en gebruikt u kant-en-klare software. PaaS zit hier tussenin. Deze indeling wordt vaak weergegeven als een oplopende schaal van controle en verantwoordelijkheid.

Wat is IaaS (Infrastructure as a Service)?

Bij IaaS huurt u de basisinfrastructuur (servers, opslag en netwerk) via de cloud, in plaats van deze zelf fysiek aan te schaffen en te beheren. De provider zorgt voor de fysieke servers, virtualisatie, opslag, netwerk en het datacenter eromheen. Zelf beheert u alles daarboven: het besturingssysteem, middleware, runtime-omgeving, data en applicaties. IaaS geeft u daarmee de meeste vrijheid en controle van de drie modellen, maar ook de meeste verantwoordelijkheid voor beheer en onderhoud van wat er op die infrastructuur draait.

Bekende voorbeelden van IaaS zijn Fundaments IaaS, Amazon EC2 en virtuele machines op Microsoft Azure.

Wat is PaaS (Platform as a Service)?

PaaS gaat een stap verder dan IaaS: naast de infrastructuur levert de provider ook het besturingssysteem, de runtime-omgeving en middleware. U hoeft zich dus niet bezig te houden met het patchen van servers of het beheren van een besturingssysteem; u richt zich vrijwel volledig op het bouwen, uitrollen en beheren van uw eigen applicaties en data. PaaS is daarmee vooral interessant voor ontwikkelteams die snel willen kunnen bouwen en implementeren, zonder infrastructuur- of platformbeheer als bijkomende taak.

Bekende voorbeelden van PaaS zijn Microsoft Azure App Service, Google App Engine en Heroku.

Wat is SaaS (Software as a Service)?

SaaS betekenis: bij Software as a Service neemt u kant-en-klare software af via internet, meestal via een abonnement, zonder dat u iets van de onderliggende infrastructuur, het platform of de applicatie zelf hoeft te beheren. De provider is verantwoordelijk voor alles: van de servers tot de applicatie-updates. U logt in en gebruikt desoftware; eventueel beheert u nog uw eigen gebruikersinstellingen en de data die u erin invoert.

Bekende voorbeelden van SaaS zijn Microsoft 365, Salesforce en Google Workspace.

IaaS vs PaaS vs SaaS: het verschil in één overzicht

De kern van het verschil tussen IaaS, PaaS en SaaS zit in de verdeling van beheer tussen u als klant en de provider:

Kort gezegd: hoe hoger in dit overzicht, hoe meer controle en beheer bij u ligt; hoe lager, hoe meer daarvan bij de provider ligt en hoe minder IT-kennis er intern nodig is om de dienst te gebruiken.

‍

‍

Welk model past bij uw organisatie?

Welk as-a-service-model het beste past, hangt vooral af van hoeveel controle u nodig heeft en hoeveel beheer u zelf wilt (of kunt) uitvoeren:

•   IaaS past bij organisaties die maximale controle willen over hun omgeving, bijvoorbeeld vanwege maatwerkapplicaties, specifieke compliance-eisen of een eigen IT-team dat het beheer op zich neemt.

•   PaaS past bij ontwikkelteams die snel willen bouwen en implementeren, zonder tijd te besteden aan het beheren van servers en besturingssystemen.

•   SaaS past wanneer u simpelweg een functionerende applicatie nodig heeft (zoals e-mail, CRM of samenwerkingssoftware) zonder dat beheer of ontwikkeling een rol speelt.

In de praktijk gebruiken de meeste organisaties een combinatie: SaaS voor kantoorapplicaties, IaaS of PaaS voor eigen software en maatwerkapplicaties. Ook binnen die keuze voor infrastructuur speelt vaak nog de vraag of u dit in een private, public, hybrid eof multi-cloud omgeving wilt afnemen.

‍

IaaS bij Fundaments

Kiest u voor IaaS, dan biedt Fundaments een volledig soevereine, virtuele datacenteromgeving in Nederlandse Tier 3+ datacenters: flexibel op te schalen, met 24/7 support en volledige controle over uw productieomgeving. Meer weten over wat dit voor uw organisatie kan betekenen? Bekijk onze IaaS-dienstpagina.

No items found.
No items found.